Een van de grootste klassiekers van de Russische literatuur die we ook uitgebreid bij het RLG hebben besproken wordt oktober 2009 uitgevoerd door het bekende Rotterdamse toneelgezelschap.
Maart en april staan in het teken van geslaagde boekverfilmingen en schrijversportretten. Filmkenner Harry Peters neemt ons mee in een zinvolle vergelijking tussen film en boek en spreekt over de wisselwerking tussen de wereld van de literatuur en de filmkunst. Het geschreven woord heeft vanouds meer status, maar dat is een vergissing die we zullen nuanceren.
Geniet van een reeks hoogwaardige films, die allemaal toevallig iets met boeken te maken hebben.
De kern van de reeks bestaat uit vier lezingen met films. Aan het begin voegen we een aantal vertoningen toe van de Britse film The Passionate Friends (gebaseerd op een roman van H.G.Wells) en we eindigen in schoonheid met het dichtersportret De kleur van de granaatappel.
Voor de voorstellingen met lezing is de entree € 9 (met korting € 7). Voor de films waaraan geen lezing vooraf gaat, is het tarief € 7 (met korting € 5).
bron: Lantaren-Venster
Boekenweek 2009
Van 11 t/m 21 maart met als thema TJIELP TJIELP – De literaire zoo
Aandacht voor het dier in proza en poëzie
24 januari 2009:
Op dit moment is het 38e Internationale Filmfestival Rotterdam (IFFR) in volle gang! Altijd draaien daar wel bijzondere films die een relatie hebben met klassieke literaire romans, verhalen, toneelstukken of gedichten. De verfiming van boeken roept altijd veel discussie op. Ook binnen onze Rotterdamse leesclub. Ook hier valt -al dan niet terecht- de bekende uitspraak nogal eens: ‘Het boek was beter’.
Dit jaar is er bv. een verfilming van Dostojevski’s klassieker die we onlangs nog met het RLG hebben besproken:
Een uniek experiment van de Tsjechische regisseur Petr Zelenka, die de toneelbewerking van Fjodor Dostojevski’s roman De gebroeders Karamazov door Evald Schorm, de belangrijkste persoon van de Tsjechoslowaakse nouvelle vague, heeft omgewerkt tot een film. Uitstekend vertolkt door de Tsjechische acteurs van het Dejvicke Theater in Praag.
The Karamazovs is een filmexperiment van de Tsjechische scenarist en regisseur Petr Zelenka (Tiger Award voor Knoflíkari, 1997). Het is gebaseerd op de toneelbewerking van Fjodor Dostojevski’s roman De gebroeders Karamazov door Evald Schorm, de belangrijkste persoon van de Tsjechoslowaakse nouvelle vague, en wordt uitstekend vertolkt door de Tsjechische acteurs van het Dejvicke Theater in Praag.
Het verhaal speelt zich af in een industriegebied in Polen. Een groepje mensen loopt door een vervallen staalfabriek. Het zijn acteurs van een Praags theater die hier gekomen zijn voor een alternatief theaterfestival. Ze gaan een voorstelling repeteren die ze de volgende dag op deze plek moeten geven. Er zijn nog een paar arbeiders aan het werk in de fabriek, de enige overgebleven levende wezens. Aanvankelijk besteden ze weinig aandacht aan de toneelspelers, omdat ze bezig zijn met een persoonlijk drama: gisteren is de zoon van een onderhoudsmonteur van een loopbrug gevallen en hij heeft ernstig rugletsel opgelopen. Hun gedachten zijn vooral bij hem. Tussen de restanten van oude machines en rotzooi gaat de repetitie van start …
Volgens de regisseur zelf wilde hij het onmogelijke doen: het vluchtige van het theater vastleggen op film. Het resultaat is een unieke en ongewone bewerking zoals we die nog nooit hebben gezien. (LC)
20 december 2008:
Rond de jaarwisseling bespreekt Maarten Westerveen de Klassieken bij de Avonden. Want wie kent ze eigenlijk nog?
De eeuwenoude boekwerken die in leer gebonden staan te verstoffen in de lokale bibliotheek en de goedkope paperback-edities, ooit in een optimistische bui aangeschaft bij De Slegte om nu slechts tot boekenkastverfraaiing dienen… De gemiddelde sterveling heeft ze niet gelezen. En daarom is het hoog tijd dat er aandacht wordt besteed aan deze fundamenten van de moderne literatuur.
Zonder volledigheid te willen pretenderen zijn dit de tien klassiekers die uit het stof zullen worden gehaald:
22 december: Oorlog en Vrede, Leo Tolstoy
23 december: De man zonder eigenschappen, Robert Musil
24 december: Don Quichot, Miguel Cervantes
25 december: Faust, Johannes Wolfgang Goethe
26 december: De Bijbel
29 december: De broers Karamazov, Fjodor Dostojewski
30 december: Moby Dick, Herman Melville
31 december: De toverberg, Thomas Mann
1 januari: Ulysses, James Joyce
2 januari: Op zoek naar de verloren tijd, Marcel Proust
Na afloop van het programma zullen de uitzendingen online te beluisteren zijn.
Zie de VPRO Boekensite voor informatie over de 10 schrijvers van deze klassieken.
En hier de site van het radioprogramma.
| |
| |
| CONCERTANTE UITVOERING VAN DE OPERA |
| ‘DE GEBROEDERS KARAMAZOV’ |
| IN DE ROTTERDAMSE DOELEN |
|
‘Als er iemand onze brandstapel heeft verdiend, dan ben jij het wel!’ Hier spreekt de grootinquisiteur uit Alexander Smelkovs opera De gebroeders Karamazov, gebaseerd op Dostojevski’s gelijknamige roman. Het zouden weinig opzienbarende woorden zijn voor de kerkelijke opperrechter, als hij het niet tegen Gods zoon zelf had. Christus, terug op aarde, heeft hij als een oproerkraaier in de boeien laten slaan. ‘Waarom kom je ons voor de voeten lopen?’
Alexander Smelkov (1950) behoort samen met collega’s als Raskatov, Martynov en Smirnov tot de naoorlogse lichting van Russische componisten. Die generatie debuteerde in de jaren 1970, en zag zich uitgedaagd een eigen stem te vinden te midden van het heersende modernisme. Smelkov zelf ging recht tegen het avant-gardisme in. ‘Een manifestatie van duistere, destructieve krachten’ schijnt hij die stroming ooit te hebben genoemd. ‘Spiritualiteit en harmonie’ ziet hij als hoogste goed, ‘universele broederschap’ is het thema van zijn meest recente werken.
Het klinkt als een beginselverklaring van een componist die zich kritiekloos houdt aan het officiële Sovjet-standpunt. En inderdaad: universele broederschap speelt een grote rol in Smelkovs laatste opera. ‘Als heel de mensheid verenigd is,’ zegt de grootinquisiteur in dat werk, ‘dan zullen wij haar ervan overtuigen dat ze pas dan vrij wordt wanneer ze afstand doet van haar vrijheid en zich aan ons onderwerpt.’ Wie kan die woorden lezen zonder te denken aan de Sovjet-Unie onder Breznjev, waarin Smelkov opgroeide? ‘Kritiekloos’ lijkt een wat voorbarig oordeel over deze componist.
Haken en ogen
Maar het misverstand is begrijpelijk: op het eerste gehoor zijn de haken en ogen ver te zoeken in Smelkovs muziek. Dat gold al voor zijn Eerste symfonie uit 1974. Het werk beleefde zijn première onder leiding van tweedejaars student Valery Gergiev, die nu ook weer de drijvende kracht is achter zijn nieuwe opera. In de tussenliggende jaren is Gergiev altijd de ontwikkeling van Smelkov blijven volgen, een ontwikkeling waarin fijnzinnige lyriek en herkenbare melodieën de grote constante factor zijn. Ironisch genoeg lijken die kwaliteiten evenveel te hebben bijgedragen aan Smelkovs aanzien in eigen land als aan zijn veronachtzaming in het westen.
Maar het tij keert. Deze zomer wordt zijn De gebroeders Karamazov in Sint-Petersburg ten doop gehouden. Dan volgen uitvoeringen in het Gergiev Festival 2008 en, begin 2009, in Londen. Het modernisme in de muziek maakt plaats voor een Nieuwe Welluidendheid. ‘Spiritualiteit en harmonie’ vieren hoogtij. De tijd lijkt rijp voor Smelkov. Nu nog die universele broederschap.
|
Solisten, Koor en Orkest van het Mariinsky Theater
dirigent Valery Gergiev
Smelkov De gebroeders Karamazov, opera-mysterie in twee bedrijven op een libretto van Joeri Dimitrin (Europese première)
zo 7 september 13.30 uur Grote Zaal de Doelen
|
|
|
|
10 maart 2008 wordt op De avond van het boek de uitslag van de verkiezing van
Het beste buitenlandse boek
bekend gemaakt!
De shortlist van 10 is wellicht omstreden, maar je kan nog invloed uitoefenen op de verkeiezing van de volgens jou beste van deze 10.
En daarna begint De boekenweek 2008.
